પ્રકાશ મેહરાની ફિલ્મ ‘મુકદ્દર કા સિકંદર’માં ગીતકાર અનજાન દ્વારા લખાયેલ શીર્ષક ગીતનો અંતરા છે, ‘હમને માના યે જમાના દર્દ કી જાગીર હૈ, હર કદમ પે આંસુઓં કી એક નઈ જંજીર હૈ, સાજ એ ગમ પર જો ખુશી કે ગીત ગાતા જાએગા, વો મુકદ્દર કા સિકંદર જાનેમન કહલાએગા…!’ સલમાન ખાનની ફિલ્મ ‘સિકંદર’ અનજાનની આ જ પંક્તિઓ પર બનેલી ફિલ્મ છે. બેસિક આઈડિયા ફિલ્મ ‘એનિમલ’માં રણવિજયના હાર્ટ ટ્રાન્સપ્લાન્ટથી લેવામાં આવ્યો છે, બાકી જે છે તે બધું સલમાન ખાન છે. અનજાનના પુત્ર સમીરે ‘સિકંદર’ના ગીતો લખ્યા છે અને ફિલ્મના ક્રેડિટ્સમાં મ્યુઝિક ઉસ્તાદ તરીકે ઓળખાતા પ્રીતમે આખી ફિલ્મમાં એક પણ એવું ગીત બનાવ્યું નથી જેનું આયુષ્ય આવતી ઈદ સુધી દેખાતું હોય. જો હજી પણ તમે આ ફિલ્મ જોવાની જિદ કરી રહ્યા છો તો કોઈ વાંધો નહીં, પરંતુ તે પહેલાં આ સંપૂર્ણ રિવ્યુ અવશ્ય વાંચી લો.
હવે રાજકોટના રાજાસાહેબ બન્યા સલમાન
એવો સમય હતો જ્યારે સલમાન ખાનની ફિલ્મ ગમે તેવી હોય, ઓછામાં ઓછો પહેલો શો તો હાઉસફુલ થતો જ હતો. ‘જય હો’, ‘રેસ 3’, ‘દબંગ 3’, ‘ટાઈગર 3’ જેવી ઘણી ફિલ્મો છે જે ફક્ત સલમાન ખાનની હાજરીથી જ ભીડ ખેંચી લાવતી રહી છે. ફિલ્મ ‘સિકંદર’ આ જ ચક્કરમાં રવિવારે રિલીઝ થઈ છે. પરંતુ, ઈદ હવે ભારતમાં સોમવારે છે તેથી રવિવાર એટલે કે રિલીઝના દિવસે સિનેમાહોલ ખાલીખમ જ દેખાયા. કહાની ત્યાંથી શરૂ થાય છે, જ્યાં લગભગ 10 વર્ષ પહેલાં સૂરજ બડજાત્યાની ફિલ્મ ‘પ્રેમ રતન ધન પાયો’ પૂરી થઈ હતી. સલમાન ખાન ફરી રિયાસતના રાજા તરીકે છે. સંજય રાજકોટ નામ છે તેમનું, લોકો તેમને રાજાસાહેબ કહે છે. દેશમાં મોજૂદ કુલ સોનાના 25 ટકાના માલિક છે. ઉંમરથી ઘણી ઓછી એક યુવતીને બચાવવા માટે તેની સાથે લગ્ન કરે છે અને આ કિસ્સો શું હતો, ન તો રાણીસાહેબા બતાવે છે, ન તો નિર્દેશક મુરુગાદોસ..!
ક્યાં સલમાન છે, ક્યાં તેમનો ડુપ્લીકેટ, બૂઝો તો જરા..!
ફિલ્મ ‘સિકંદર’ જોતા સમયે ન જાણે કેમ વારંવાર એવું લાગતું રહે છે કે આખી ફિલ્મમાં સલમાન ખાન હોય જ નહીં. ચહેરો દેખાડવાનો વારો આવે છે ત્યારે માનવું પડે છે કે તે સલમાન ખાન જ છે, પરંતુ તમામ લોંગ શોટ્સ, એક્શન શોટ્સ અને બેક ટુ કેમેરા શોટ્સમાં એવું લાગે છે જાણે તેમની જગ્યાએ કોઈ બીજું જ શૂટિંગ કરી રહ્યું છે. હોઈ શકે કે આ જોવાનો ભ્રમ હોય પરંતુ આ ચક્કરમાં દર્શકોની સલમાનના પાત્ર સાથે ‘ટ્યુનિંગ’ નથી બની શકતી, કંઈક એવી જ રીતે જેમ કે સલમાન ખાન અને રશ્મિકા મંદાનાની લવ સ્ટોરી સાથે દર્શકોની એક ટકા પણ ટ્યુનિંગ નથી બનતી. બંનેમાં પ્રેમ છે, એ આપણને શરૂઆતમાં જ કહેવામાં આવે છે. રાજાસાહેબ પાસે સમય નથી પોતાની રાણી માટે. તેને એક ક્ષણ માગવી પડે છે અને તે જ એક ક્ષણમાં તે ગીત ગાઈ દે છે, ‘કલ આપકે નસીબ મેં યે રાત હો ન હો…’ હવે ગીત ગાઈ દીધું છે તો તેને મરવું જ છે, મરતાં મરતાં તેનું હૃદય, ફેફસાં અને આંખો ત્રણ અલગ અલગ લોકોને મળી જાય છે. ‘જય હો’ યાદ છે ને, એક સારો માણસ, ત્રણ સારા માણસ બનાવે તો આ ચેઈન કેવી રીતે દેશને બદલી શકે છે, ટાઈપ્સ! તે ફિલ્મ એ આર મુરુગાદોસની ફિલ્મ ‘સ્ટાલિન’ની રીમેક તરીકે બનાવવામાં આવી હતી.
કઈ યાદોમાં ભૂલી ગયા સલમાન ખાન
ફિલ્મ ‘સિકંદર’માં રાજાસાહેબને એક સારા માણસ તરીકે બતાવવા માટે પ્રતીક બબ્બરને લુચ્ચાગીરી કરતા બતાવવામાં આવે છે. જે નેતાના પુત્રના રોલમાં તે છે, તેનું પાત્ર સત્યરાજે ભજવ્યું છે. ન તો પ્રતીકમાં વિલનનો દમ છે અને ન સત્યરાજમાં એક દબંગ નેતાની વ્યક્તિત્વ. બંને મળીને પણ ફિલ્મનો વિલન ડિપાર્ટમેન્ટ નથી સંભાળી શકતા. ખબર નથી શું ફૂંકીને આવી કહાનીઓ લખવામાં આવે છે, પરંતુ જે પણ આ ફૂંકી રહ્યા છે, તે અસલી નથી. ક્યાંકનું ઈંટ, ક્યાંકનું રોડા જેવી કહાનીઓમાં હુસૈન દલાલ અને અબ્બાસ દલાલે શું શું કર્યું હશે, એ ફિલ્મની કાસ્ટિંગ જોતાં જ સમજાઈ જાય છે. હિન્દી સિનેમામાં હિન્દીને લઈને લોકો કેટલા સજાગ છે, એ સમજવું હોય તો ફિલ્મની કાસ્ટિંગ પર નજર કરી લો. જ્યાં જ દેખાય ત્યાં નુક્તો લગાવી દેનારા લોકો જે ટીમમાં હશે, તેનું શું થઈ શકે છે કહેવા માટે રજત અરોડા પણ છે. પરંતુ, બસ કહેવા માટે! કહાની બેતુકી, પટકથા વિખરાયેલી અને સંવાદો, અમિતાભ બચ્ચનની ફિલ્મોમાંથી ચોરાયેલા. શું થઈ શકે છે આવા ‘સિકંદર’નું. ગુજરાતી બોલનારો એક રાજા દિલ્હીમાં સીધો કોઈની સાથે ગુજરાતીમાં વાત કરે છે અને કામ થઈ જાય છે…! મારું તો ખૂબ મન થયું સૂત્ર પોકારવાનું, અબકી બાર, રાજકોટ સરકાર!
સલમાન ખાન માટે ખૂબ મુશ્કેલ ઘડી
સલમાન ખાનથી એક્ટિંગ હવે થતી નથી, પહેલાં પણ ઓછી જ થતી હતી, પરંતુ પહેલાં તે તેના માટે પ્રયત્ન તો કરતા જ હતા. હવે તે પોતાના પ્રશંસકો પર એહસાન કરતા દેખાય છે. તેમને નિર્દેશિત કરનારા નિર્દેશકોને માનીએ તો ફિલ્મોની શૂટિંગ પણ તે આમ જ એહસાન બતાવી-બતાવીને કરે છે. મોટું નામ હતું સલમાન ખાનનું હિન્દી સિનેમામાં. ‘મૈંને પ્યાર કિયા’ વાળા પ્રેમથી કરોડો લોકોએ પ્રેમ કર્યો છે. હવે પ્રેમ જ પ્રેમ ન રહ્યો, તો તેની એક્ટિંગ પર પણ લોકોને ભલા વિશ્વાસ કેવી રીતે રહે. પરંતુ, પ્રશંસકો એવા છે કે દરેક ફિલ્મમાં દોડતા આવે છે, કે કદાચ ‘ભાઈજાન’ આ વખતે શાહરુખ કે આમિરની જેમ પોતાના પ્રશંસકોને કલેજું ચીરીને બતાવી દે અને કહી દે કે હા, અમને તમારાથી મોહબ્બત છે, મોહબ્બત છે, મોહબ્બત છે! ખુદ સલમાન ખાન જ હવે સલમાન ખાનને કહી શકે છે કે આખરે તે વસ્તુ શું રહી ગઈ છે. ક્યારેક ક્યારેક તો તે ‘તેરે નામ’ કે ‘હમ દિલ દે ચુકે સનમ’ ફરીથી જોતા જ હશે, નહીં?
એ આર મુરુગાદોસથી ન થયું
હવે તો એ પાક્કું વિશ્વાસ થઈ ગયું છે કે નિર્દેશક એ આર મુરુગાદોસની ધુપ્પલ જ લાગી હતી આમિર ખાનની ફિલ્મ ‘ગજની’માં. તે પછી તેમણે ‘હોલિડે’ બનાવી, ‘અકીરા’ બનાવી અને હવે આ ‘સિકંદર’. રિંગ માસ્ટર હલકો પડી જાય તો સર્કસના નાના કલાકારો પણ પોતાને તીસમાર ખાન સમજવા લાગે છે. ફિલ્મ ‘સિકંદર’માં આને થતું સાક્ષાત જોઈ શકો છો. મુરુગાદોસે ડઝનો કલાકારો એકત્રિત કર્યા છે, પરંતુ જમાવીને અદાકારી એક પાસેથી પણ નથી કરાવી શક્યા. દરેક કલાકાર ઓવરએક્ટિંગની દુકાન બની ગયો છે. રશ્મિકા મંદાનાના ભાવો જોઈને એવું લાગે છે કે જાણે કહી રહી હોય, મારે એક્ટિંગ કરવાની જરૂર જ નથી. મારું તો બસ નામ જ પૂરતું છે, ફિલ્મ હિટ કરાવવા માટે. ‘એનિમલ’ અને ‘છાવા’એ જે નોટો છાપી છે, તેનાથી આવો ગુમાન કોઈને પણ થઈ શકે છે. ગીત-સંગીત ફિલ્મનું માશા અલ્લા છે. નવા ગીતકારો અને સંગીતકારોને સાજિદ નાડિયાડવાલા જેવા નિર્માતા ટ્રાય નથી કરતા. તેનો ફાયદો ઉઠાવીને મ્યુઝિક ઉસ્તાદ પ્રીતમ અને સમીર અનજાને જે મ્યુઝિક ફિલ્મ ‘સિકંદર’નું બનાવ્યું છે, તે આવતી ઈદ સુધી પણ કોઈ યાદ રાખી શક્યું તો સુભાનઅલ્લા! બાકી, તમે લોકો તમારી ખૂબ ખૂબ કાળજી રાખજો, ઈદ તમને બધાને ખૂબ ખૂબ મુબારક હો!