સ્વ-નિયમનકારી સંસ્થા ડિજિટલ પબ્લિશર્સ કન્ટેન્ટ ગ્રીવન્સ કાઉન્સિલે ‘ULLU’ એપ સામે આદેશ જારી કર્યો છે. અશ્લીલ સામગ્રી દર્શાવવા અંગે મળેલી ફરિયાદ બાદ, કાઉન્સિલે તેના આદેશ માં OTT પ્લેટફોર્મ ને 15 દિવસ ની અંદર આ વેબ શો ને દૂર કરવા અથવા દ્રશ્યો ને સંપાદિત કરવા જણાવ્યું છે.
OTT પ્લેટફોર્મ પર સેન્સરશિપ વિશે હંમેશા ઘણી ચર્ચા થતી રહી છે. એક તરફ, જ્યાં સરકારે આ માટે સ્વ-નિયમન ને પણ પ્રાથમિકતા આપી છે, તો બીજી તરફ, આવા ઘણા OTT પ્લેટફોર્મ છે, જેના પર દર અઠવાડિયે આવી સામગ્રી સ્ટ્રીમ થઈ રહી છે, જેને સેન્સરશિપ ની જરૂર છે. પ્રથમ વખત, ઓનલાઈન ક્યુરેટેડ કન્ટેન્ટ માટે સેલ્ફ-રેગ્યુલેટરી બોડી (સેલ્ફ-રેગ્યુલેટરી બોડી) એટલે કે OTT એ ઈન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી નિયમો (2021) લાગુ કરતી વખતે OTT પ્લેટફોર્મ પર શિક્ષાત્મક પગલાં લેવાની ભલામણ કરી છે. આ કાર્યવાહી ULLU એપ પર કરવામાં આવી છે, જેમાં ઘણા વેબ શો ને હટાવવા ની સૂચના આપવા માં આવી છે.
ગયા અઠવાડિયે જારી કરાયેલા એક આદેશમાં, રજિસ્ટર્ડ ડિજિટલ પબ્લિશર કન્ટેન્ટ ગ્રીવન્સ કાઉન્સિલ (DPCGC) એ OTT પ્લેટફોર્મ્સ માટે ઓર્ડર જારી કર્યો છે. કાઉન્સિલ નું નેતૃત્વ સુપ્રીમ કોર્ટ ના નિવૃત્ત ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ એકે સિકરી કરી રહ્યા છે. આ ક્રમ માં, OTT પ્લેટફોર્મ ULLU પર સ્ટ્રીમ થતી સામગ્રી પર ‘ગંભીર વાંધો’ ઉઠાવવા માં આવ્યો છે. ક્રમ માં, ULLU પ્લેટફોર્મ ને આ સામગ્રી ને 15 દિવસ માં દૂર કરવા માટે સૂચનાઓ જારી કરવા માં આવી છે.
સતીષ વાઘેલા એ કાઉન્સિલ માં ફરિયાદ કરી હતી
આ આદેશ ULLU પર સ્ટ્રીમ થઈ રહેલા વેબ શો માં ‘અશ્લીલતા’ અંગે મળેલી ફરિયાદ ના સંબંધ માં છે. ફરિયાદી સતીશ વાઘેલા કહે છે કે ULLU પર સ્ટ્રીમ થતી કેટલીક વેબ સિરીઝ માં માત્ર અશ્લીલતા અને નગ્નતા છે, જે દેશ ના કાયદા તેમજ IT (મધ્યસ્થી માર્ગદર્શિકા અને ડિજિટલ મીડિયા આચાર સંહિતા) નિયમો, 2021 ની વિરુદ્ધ છે.
ઉલ્લુ એ કહ્યું- તે ‘અભિવ્યક્તિ ની સ્વતંત્રતા‘ વિરુદ્ધ છે
સતીશ વાઘેલા એ શરૂઆતમાં OTT પ્લેટફોર્મ પર પણ આ મામલે ફરિયાદ કરી હતી. પરંતુ ડીપીસીજીસી ના આદેશ મુજબ, તે ULLU એપ દ્વારા ફરિયાદ પર લેવા માં આવેલી કાર્યવાહી થી સંતુષ્ટ ન હતો. જ્યારે કાઉન્સિલ ને ફરિયાદ કરવામાં આવી ત્યારે, ULLU એ તેના જવાબ માં, તમામ આરોપો ને નકારી કાઢ્યા અને કહ્યું કે તે પ્રેક્ષકો ની પસંદગી પર આધારિત છે કે તેઓ શું જુએ છે. એમ પણ કહ્યું કે તેમની સામે કોઈ પણ કાર્યવાહી કરવી એ બંધારણમાં આપવા માં આવેલી ‘અભિવ્યક્તિ ની સ્વતંત્રતા’ નું ઉલ્લંઘન હશે.
કાઉન્સિલે OTT એપને ઠપકો આપ્યો
આ સમગ્ર મામલે ULLU એપ ને સખત ઠપકો આપતા કાઉન્સિલે આ વેબ સિરીઝને સંપૂર્ણપણે હટાવી દેવા અથવા વાંધાજનક દ્રશ્યો ને એડિટ કરવા ની સલાહ આપી છે.
અનુરાગ ઠાકુરે તાજેતર માં એક નિવેદન આપ્યું હતું
સરકારે તાજેતર માં કહ્યું હતું કે OTT પ્લેટફોર્મ ની જવાબદારી એ સુનિશ્ચિત કરવાની છે કે તેઓ સર્જનાત્મક સ્વતંત્રતા ના નામે અશ્લીલતા અને દુરુપયોગ ને પ્રોત્સાહન ન આપે. કેન્દ્રીય માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રી અનુરાગ ઠાકુરે કહ્યું હતું કે તેઓ OTT પ્લેટફોર્મ પર અપમાનજનક અને અશ્લીલ સામગ્રી ની વધતી ફરિયાદો પર ગંભીરતા થી વિચાર કરી રહ્યા છે. વેબ સિરીઝ ‘કોલેજ રોમાન્સ’ ને લઈને દિલ્હી હાઈકોર્ટ ની તીખી પ્રતિક્રિયા પર અનુરાગ ઠાકુર નું આ નિવેદન આવ્યું છે. કોર્ટે કહ્યું હતું કે શ્રેણી માં જે પ્રકાર ની જાતીય ભાષાનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે તે કોઈપણ ના મન ને અસર કરી શકે છે.